Konstytucja rodzinna – 15 najważniejszych pytań

Dorota Mariańska
26 czerwca 2024

Konstytucja rodzinna to kluczowy dokument, który pomaga rodzinom zarządzać ich wspólnym majątkiem i firmami w sposób uporządkowany i zrównoważony. Odpowiednio skonstruowana, zapewnia przejrzystość, stabilność i spójność w zarządzaniu aktywami rodzinnymi oraz w relacjach między członkami rodziny. Przy tworzeniu konstytucji rodzinnej w ramach fundacji rodzinnej, istotne jest rozważenie poniższych 15 pytań, które pomogą w ukształtowaniu dokumentu odpowiadającego na potrzeby i wartości rodziny.  

  1. Jakie są nasze główne wartości rodzinne i biznesowe, które chcemy przekazać przyszłym pokoleniom? 

Odpowiedź: Definiowanie wartości rodzinnych i biznesowych jest fundamentem konstytucji rodzinnej. Rodziny powinny określić, jakie zasady i przekonania są dla nich najważniejsze, zarówno w kontekście rodzinnym, jak i w prowadzeniu biznesu. Przykładowe wartości mogą obejmować uczciwość, odpowiedzialność, pracowitość, szacunek dla tradycji, a także innowacyjność i rozwój. Wartości te będą kierować decyzjami i postawami przyszłych pokoleń, zapewniając spójność i tożsamość rodziny.  

  1. Jakie są nasze długoterminowe cele dotyczące przedsiębiorstwa rodzinnego i majątku rodzinnego? 

Odpowiedź: Określenie długoterminowych celów jest kluczowe dla strategii zarządzania majątkiem rodzinnym i firmą. Cele te mogą obejmować ekspansję biznesową, zachowanie kontroli rodzinnej nad firmą, zabezpieczenie finansowe przyszłych pokoleń, czy też inwestowanie w nowe przedsięwzięcia. Rodzina powinna zdecydować, jakie są priorytety i jak zamierzają je osiągnąć, aby zapewnić trwałość i rozwój majątku oraz firmy.  

  1. Jakie są oczekiwania i potrzeby wszystkich członków rodziny wobec przedsiębiorstwa i majątku rodzinnego? 

Odpowiedź: Ważne jest, aby zrozumieć indywidualne oczekiwania i potrzeby każdego członka rodziny wobec majątku rodzinnego i firmy. Mogą one dotyczyć roli w firmie, korzystania z zasobów rodzinnych, czy też oczekiwań finansowych. Zrozumienie tych potrzeb pomoże uniknąć konfliktów i zapewnić, że każdy członek rodziny będzie czuł się doceniony i sprawiedliwie traktowany.  

  1. Jakie role i obowiązki powinni pełnić członkowie rodziny w zarządzaniu firmą i majątkiem rodzinnym? 

Odpowiedź: Wyraźne określenie ról i obowiązków poszczególnych członków rodziny w zarządzaniu majątkiem i firmą jest kluczowe. Rodzina powinna ustalić, kto będzie pełnił funkcje zarządcze, kto będzie odpowiedzialny za operacje biznesowe, a kto za strategiczne planowanie i nadzór. Ważne jest także ustalenie kryteriów, według których członkowie rodziny mogą być angażowani w firmę, np. wymagane wykształcenie czy doświadczenie.  

  1. Jakie zasady dotyczące transferu pokoleniowego majątku i zarządzania firmą chcemy ustalić? 

Odpowiedź: Przejście majątku i firmy na kolejne pokolenia to jedno z najważniejszych wyzwań. Rodzina powinna ustalić zasady dotyczące dziedziczenia, transferu akcji lub udziałów w firmie oraz procedury przekazywania władzy zarządczej. Istotne jest także zaplanowanie procesu edukacyjnego i przygotowania młodszego pokolenia do przejęcia odpowiedzialności za majątek i firmę.  

  1. Jakie mechanizmy chcemy wprowadzić, aby zapewnić sprawiedliwe traktowanie wszystkich członków rodziny? 

Odpowiedź: Równomierne traktowanie członków rodziny jest kluczowe dla zachowania harmonii i spójności w rodzinie. Rodzina powinna ustalić mechanizmy, które zapewnią sprawiedliwe podział majątku, udział w decyzjach oraz dostęp do zasobów rodzinnych. Może to obejmować regularne spotkania rodzinne, transparentne raportowanie finansowe oraz politykę dywidend i wynagrodzeń.  

  1. Jakie zasady dotyczące korzystania z majątku rodzinnego i firmowego chcemy ustalić? 

Odpowiedź: Jasne zasady dotyczące korzystania z majątku rodzinnego i firmowego pomagają uniknąć konfliktów. Rodzina powinna ustalić, kto i w jakim zakresie może korzystać z zasobów rodzinnych, takich jak nieruchomości, fundusze, czy też inne aktywa. Zasady te powinny być przejrzyste i sprawiedliwe, aby każdy członek rodziny wiedział, jakie są jego prawa i obowiązki.  

  1. Jakie kryteria i warunki muszą spełniać potencjalni beneficjenci majątku rodzinnego? 

Odpowiedź: Definiowanie kryteriów i warunków dla potencjalnych beneficjentów jest kluczowe dla utrzymania kontroli nad majątkiem rodzinnym. Rodzina powinna ustalić, kto może być beneficjentem majątku oraz jakie warunki muszą być spełnione, aby móc korzystać z zasobów rodzinnych. Mogą to być wymagania dotyczące wieku, wykształcenia, doświadczenia zawodowego czy też zaangażowania w firmę rodzinną.  

  1. Jakie instytucje i organy rodzinne chcemy utworzyć do zarządzania majątkiem i rozwiązywania konfliktów? 

Odpowiedź: Tworzenie struktur zarządzania i mechanizmów rozwiązywania konfliktów jest kluczowe dla efektywnego zarządzania majątkiem rodzinnym. Rodzina powinna rozważyć też powołanie instytucji w ramach swoich struktur. Struktury te powinny mieć jasno określone kompetencje i procedury działania, aby zapewnić skuteczne zarządzanie i rozwiązywanie potencjalnych sporów.  

  1. W jaki sposób chcemy zapewnić edukację i rozwój członków rodziny w kontekście zarządzania majątkiem i firmą? 

Odpowiedź: Inwestowanie w edukację i rozwój członków rodziny jest kluczowe dla długoterminowego sukcesu firmy i zarządzania majątkiem. Rodzina powinna opracować programy edukacyjne i szkoleniowe, które pomogą członkom rodziny zdobyć niezbędną wiedzę i umiejętności. Może to obejmować formalne wykształcenie, szkolenia z zarządzania, a także praktyczne doświadczenia w firmie.  

  1. Jakie zasady dotyczące wykluczenia z kręgu beneficjentów chcemy ustalić? 

Odpowiedź: Określenie zasad wykluczenia z kręgu beneficjentów jest ważne dla ochrony interesów rodziny i firmy. Rodzina powinna ustalić, w jakich sytuacjach członkowie rodziny mogą stracić prawo do korzystania z majątku rodzinnego. Może to obejmować nieprzestrzeganie ustalonych zasad, działania na szkodę firmy lub rodziny, czy też brak zaangażowania w rozwój majątku rodzinnego.  

  1. Jak chcemy zabezpieczyć konstytucję rodzinną przed zmianami prawnymi i ekonomicznymi w przyszłości? 

Odpowiedź: Konstytucja rodzinna powinna być elastyczna i odporna na zmiany prawne i ekonomiczne. Rodzina powinna ustalić mechanizmy aktualizacji i rewizji konstytucji, aby była ona zawsze dostosowana do aktualnych warunków. Może to obejmować regularne przeglądy, konsultacje z doradcami prawnymi i podatkowymi oraz wprowadzenie klauzul awaryjnych na wypadek nieprzewidzianych zmian.  

  1. Jakie są nasze plany dotyczące działalności charytatywnej i społecznej odpowiedzialności biznesu? 

Odpowiedź: Działalność charytatywna i społeczna odpowiedzialność biznesu są ważnym elementem tożsamości wielu rodzin. Rodzina powinna określić, jakie są jej priorytety w zakresie działalności filantropijnej i jak zamierza realizować swoje zobowiązania wobec społeczności. Może to obejmować fundowanie stypendiów, wspieranie lokalnych inicjatyw, czy też angażowanie się w projekty związane z ochroną środowiska. 

  1. W jaki sposób chcemy regularnie przeglądać i aktualizować konstytucję rodzinną? 

Odpowiedź: Regularne przeglądy i aktualizacje konstytucji rodzinnej są kluczowe dla jej skuteczności. Rodzina powinna ustalić procedury regularnego przeglądu dokumentu, aby upewnić się, że nadal odpowiada on na potrzeby rodziny i jest zgodny z obowiązującym prawem. Mogą to być okresowe spotkania rodzinne, konsultacje z doradcami lub audyty zewnętrzne.  

  1. Jakie są nasze oczekiwania wobec doradcy rodzinnego, który pomoże nam w przygotowaniu konstytucji rodzinnej? 

Odpowiedź: Wybór odpowiedniego doradcy rodzinnego jest kluczowy dla skutecznego przygotowania konstytucji rodzinnej. Rodzina powinna jasno określić swoje oczekiwania wobec doradcy, w tym jego rolę, kompetencje i zakres odpowiedzialności. Doradca powinien mieć doświadczenie w pracy z rodzinami, zrozumienie specyfiki biznesu rodzinnego i umiejętność mediacji w konfliktach rodzinnych.  

Odpowiedzi na powyższe pytania stanowią solidną podstawę do stworzenia konstytucji rodzinnej, która będzie skutecznie odzwierciedlać wartości, cele i potrzeby rodziny, a także zapewni trwałość i stabilność majątku rodzinnego na przyszłe lata. 

Praktyczne informacje znajdziesz w naszych kursach dotyczących fundacji rodzinnej https://platforma.ikidp.pl/courses/jak-prowadzic-fundacje-rodzinna-podatki-rachunkowosc-dokumenty/

Powiązane artykuły

Nowe towary objęte akcyzą od 2025 roku!

Od 1 stycznia 2025 roku w Polsce wchodzą w życie istotne zmiany dotyczące opodatkowania akcyzą nowych kategorii wyrobów zawierających nikotynę. Nowe regulacje, oparte...