Zmiany w odpowiedzialności dyscyplinarnej doradców podatkowych od 03.01.2026 r.?

Od 3 stycznia 2026 r. weszły w życie istotne zmiany w przepisach regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną doradców podatkowych. Nowelizacja ustawy ma charakter systemowy i nie ogranicza się wyłącznie do korekt redakcyjnych, lecz realnie zmienia sposób funkcjonowania postępowań dyscyplinarnych, katalog sankcji oraz relację pomiędzy doradcą podatkowym a samorządem zawodowym. W praktyce oznacza to zaostrzenie odpowiedzialności za określone naruszenia, ale jednocześnie próbę uproszczenia procedur i odciążenia organów dyscyplinarnych od spraw o charakterze formalnym. Zmiany te należy postrzegać w szerszym kontekście wzmacniania standardów wykonywania zawodu doradcy podatkowego oraz zwiększania transparentności i sprawności działania Krajowej Izby Doradców Podatkowych.

Automatyczne skreślenie z listy doradców podatkowych

Jedną z najbardziej doniosłych zmian jest wprowadzenie mechanizmu automatycznego skreślenia doradcy podatkowego z listy w przypadku długotrwałego zaniedbywania obowiązku opłacania składek członkowskich. Od 1 marca 2026 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych może z urzędu skreślić doradcę podatkowego z listy, bez konieczności przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego, jeżeli zaległość w opłacaniu składek przekroczy równowartość dwunastu składek członkowskich.

Rozwiązanie to ma charakter porządkujący i zmierza do wyeliminowania sytuacji, w których sądy dyscyplinarne zajmują się sprawami stricte formalnymi, niezwiązanymi bezpośrednio z wykonywaniem zawodu. Jednocześnie dla samych doradców oznacza to znaczne zaostrzenie konsekwencji finansowych zaniedbań o charakterze organizacyjnym, które dotychczas często kończyły się postępowaniem dyscyplinarnym o umiarkowanym ciężarze gatunkowym.

Nowa kara pieniężna w katalogu sankcji dyscyplinarnych

Kolejną istotną zmianą jest rozszerzenie katalogu kar dyscyplinarnych o karę pieniężną. Od 1 marca 2026 r. sądy dyscyplinarne mogą wymierzać karę finansową w wysokości od jednej dziesiątej do dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. W realiach 2026 roku oznacza to widełki odpowiedzialności mieszczące się w kwotach od 480,60 zł  aż do 57 672 zł.

Wprowadzenie kary pieniężnej ma na celu zwiększenie elastyczności systemu sankcji. Dotychczas sądy dyscyplinarne były często zmuszone do sięgania po środki nieadekwatne do wagi przewinienia, takie jak nagana lub zawieszenie prawa wykonywania zawodu. Kara finansowa ma wypełnić lukę pomiędzy sankcjami o charakterze symbolicznym a tymi o charakterze eliminacyjnym.

Co istotne, nowa kara będzie może być stosowana również w postępowaniach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, jeżeli okaże się ona korzystniejsza dla obwinionego doradcy podatkowego.

Skutki orzeczenia kary dla udziału w organach samorządu

Nowelizacja wprowadza również istotne konsekwencje ustrojowe związane z orzeczeniem określonych kar dyscyplinarnych. Prawomocne wymierzenie kary nagany, kary pieniężnej lub kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu będzie automatycznie skutkowało utratą biernego prawa wyborczego do organów samorządu doradców podatkowych na okres czterech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Rozwiązanie to wzmacnia standardy etyczne w samorządzie zawodowym i ma na celu ograniczenie sytuacji, w których osoby ukarane dyscyplinarnie pełnią funkcje reprezentacyjne lub decyzyjne. Jednocześnie oznacza to, że nawet relatywnie łagodna kara może mieć długofalowe konsekwencje dla aktywności samorządowej doradcy podatkowego.

Zmiany w kosztach i przebiegu postępowania dyscyplinarnego

Nowelizacja porządkuje także kwestie kosztów postępowania dyscyplinarnego, wprowadzając ich zryczałtowany charakter. Zasadą będzie, że koszty te ponosi obwiniony w przypadku ukarania, natomiast w razie uniewinnienia ciężar finansowy postępowania przejmie Krajowa Izba Doradców Podatkowych.  Dodatkowo wprowadzona zostaje możliwość orzekania kary łącznej w sytuacji, gdy doradca podatkowy dopuścił się kilku przewinień dyscyplinarnych. Pozwala to na całościową ocenę zachowania obwinionego i wymierzenie jednej, kompleksowej sankcji zamiast kumulowania kilku odrębnych kar.

Nowelizacja zawiera również szczegółowe regulacje przejściowe. Postępowania w sprawie skreślenia doradcy podatkowego z listy, wszczęte przed wejściem w życie nowych przepisów, będą prowadzone według dotychczasowych zasad. Podobnie postępowania toczące się przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym, Sądem Dyscyplinarnym oraz Wyższym Sądem Dyscyplinarnym, które nie zostały zakończone przed dniem wejścia nowelizacji w życie, będą kontynuowane na podstawie starych regulacji.

Z punktu widzenia praktyki zawodowej zmiany te oznaczają wyraźne przesunięcie akcentów w kierunku większej dyscypliny organizacyjnej, odpowiedzialności finansowej oraz transparentności udziału w strukturach samorządowych. Rok 2026 będzie dla doradców podatkowych nie tylko czasem dostosowania się do nowych przepisów, lecz także momentem weryfikacji standardów wykonywania zawodu w realiach zaostrzonych mechanizmów odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Bądź na bieżąco z najważniejszymi zmianami podatkowymi, dołącz do Instytutu https://ikidp.pl/rejestracja

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny