Wejście w estoński CIT w trakcie roku obrotowego – jak to zrobić?

Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, to forma opodatkowania, w której podatek dochodowy nie jest płacony na bieżąco od osiąganego zysku, lecz dopiero w momencie jego dystrybucji, w szczególności wypłaty dywidendy lub dokonania określonych świadczeń na rzecz wspólników. Dla wielu spółek oznacza to realną poprawę płynności finansowej oraz uproszczenie rozliczeń podatkowych. W praktyce przedsiębiorcy coraz częściej rozważają przejście na estoński CIT nie od początku roku podatkowego, lecz w jego trakcie, zwłaszcza gdy zmienia się skala działalności, struktura kosztów lub plany inwestycyjne.

Przejście na estoński CIT

Zasadniczo po spełnieniu wymaganych kryteriów dla CIT estońskiego konieczne jest formalne zadeklarowanie wyboru ryczałtu od dochodów spółek. Jeżeli planujesz wejście w estoński CIT od początku roku podatkowego, to wtedy po prostu wystarczy złożyć stosowne zawiadomienie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Odbywa się to poprzez formularz ZAW-RD, który należy przekazać najpóźniej do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, od którego ma obowiązywać nowe zasady opodatkowania. Terminowe złożenie zawiadomienia ma kluczowe znaczenie, ponieważ jego przekroczenie uniemożliwia zastosowanie estońskiego CIT w danym roku.

Inaczej to wygląda natomiast w trakcie roku podatkowego i jest to nieco bardziej skomplikowane. Co do zasady, zgodnie z art. 8 ustawy o CIT, rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej w statucie, umowie spółki lub innym dokumencie regulującym jego ustrój. W takim przypadku rokiem podatkowym jest okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych. Istotne jest jednak to, że przepisy dotyczące estońskiego CIT wprowadzają wyjątek od zasady ciągłości roku podatkowego, umożliwiając rozpoczęcie opodatkowania ryczałtem jeszcze przed jego zakończeniem.

Zgodnie z art. 28j ust. 5 ustawy o CIT podatnik może wybrać opodatkowanie ryczałtem również przed upływem przyjętego roku podatkowego, pod warunkiem dokonania określonych czynności rachunkowych. Przepis ten stanowi podstawę prawną do zmiany formy opodatkowania w trakcie roku.

Zamknięcie ksiąg rachunkowych i zawiadomienie organu

Kluczowym elementem zmiany formy opodatkowania na estoński CIT w trakcie roku podatkowego jest obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych. Zamknięcie to musi nastąpić na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem. Na ten sam dzień spółka zobowiązana jest sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami o rachunkowości.

Po zamknięciu ksiąg rachunkowych następuje ich ponowne otwarcie na pierwszy dzień miesiąca, od którego spółka zaczyna być opodatkowana estońskim CIT. W praktyce oznacza to, że jeden rok obrotowy zostaje podzielony na dwa odrębne okresy podatkowe, z których pierwszy rozliczany jest według zasad klasycznego CIT, a drugi według zasad ryczałtu od dochodów spółek.

Oprócz czynności rachunkowych niezbędne jest również dopełnienie obowiązków formalnych wobec organów podatkowych. Zgodnie z art. 28j ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT podatnik zobowiązany jest złożyć zawiadomienie o wyborze opodatkowania ryczałtem na formularzu ZAW-RD do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie to należy złożyć do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym spółka ma być opodatkowana ryczałtem.

W przypadku przejścia na estoński CIT w trakcie roku oznacza to, że termin na złożenie formularza ZAW-RD liczony jest od miesiąca, w którym rozpoczyna się opodatkowanie ryczałtem. Niedochowanie tego terminu skutkuje brakiem możliwości skutecznego wyboru estońskiego CIT w danym okresie.

Z uwagi na to, Wejście w estoński CIT w trakcie roku obrotowego jest dopuszczalne i coraz częściej wykorzystywane w praktyce, jednak wymaga starannego przygotowania. Kluczowe znaczenie mają spełnienie warunków ustawowych, prawidłowe zamknięcie ksiąg rachunkowych oraz terminowe złożenie zawiadomienia do urzędu skarbowego. Odpowiednio przeprowadzona zmiana formy opodatkowania może przynieść spółce wymierne korzyści podatkowe i finansowe, natomiast błędy popełnione na etapie przejścia mogą prowadzić do sporów z organami podatkowymi i utraty prawa do ryczałtu.

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikidp.pl/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny