Współpraca pomiędzy przedsiębiorcą a biurem rachunkowym opiera się przede wszystkim na prawidłowym i terminowym przepływie informacji oraz dokumentów księgowych. W praktyce jednym z najczęstszych problemów pojawiających się w relacji z klientem jest nieterminowe przekazywanie faktur, umów, potwierdzeń zapłaty czy innych dokumentów niezbędnych do prawidłowego prowadzenia ksiąg rachunkowych lub ewidencji podatkowych. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma odpowiednie uregulowanie obowiązków klienta w umowie z biurem rachunkowym, w szczególności poprzez wprowadzenie klauzuli odpowiedzialności za terminowe i kompletne przekazywanie dokumentów.
Znaczenie klauzuli w umowie z biurem rachunkowym
Dobrze skonstruowana klauzula nie tylko porządkuje zasady współpracy, ale również ogranicza ryzyko odpowiedzialności biura rachunkowego za błędy wynikające z braku dokumentów lub ich przekazania po terminie. Ma to szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy opóźnienie w przekazaniu dokumentów powoduje konieczność korekty deklaracji podatkowych albo prowadzi do powstania zaległości podatkowych po stronie przedsiębiorcy.
Biuro rachunkowe wykonuje swoje obowiązki w oparciu o dokumenty i informacje przekazane przez klienta. Odpowiedzialność za rzetelność i kompletność tych danych co do zasady spoczywa na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą. W praktyce jednak brak jednoznacznych zapisów umownych może prowadzić do sporów dotyczących tego, kto ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowe rozliczenie podatkowe lub błędne ujęcie zdarzeń gospodarczych.
Wprowadzenie odpowiedniej klauzuli pozwala jasno wskazać, że obowiązkiem klienta jest przekazywanie dokumentów w określonym terminie oraz w sposób umożliwiający ich prawidłowe zaksięgowanie. Jednocześnie zapis taki może wskazywać, że biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za konsekwencje wynikające z opóźnionego dostarczenia dokumentów, przekazania ich w niekompletnej formie lub przekazania nieprawidłowych informacji.
Tego rodzaju postanowienia mają istotne znaczenie zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa prawnego biura rachunkowego, jak i transparentności współpracy z klientem. W praktyce pozwalają one uniknąć sytuacji, w której przedsiębiorca próbuje przenieść odpowiedzialność za swoje obowiązki na podmiot prowadzący księgowość.
Elementy prawidłowo sformułowanej klauzuli
Klauzula dotycząca odpowiedzialności klienta za dostarczenie dokumentów powinna przede wszystkim określać termin ich przekazania. W praktyce biura rachunkowe najczęściej wskazują konkretny dzień miesiąca, do którego klient zobowiązany jest przekazać dokumenty dotyczące poprzedniego okresu rozliczeniowego. Pozwala to na zachowanie odpowiednich terminów sporządzania deklaracji podatkowych oraz innych obowiązków sprawozdawczych.
Istotnym elementem klauzuli jest również wskazanie formy przekazywania dokumentów. W dobie cyfryzacji coraz częściej dopuszczalne jest przekazywanie dokumentów w formie elektronicznej, za pośrednictwem systemów księgowych, poczty elektronicznej lub dedykowanych platform do wymiany dokumentów. Warto zatem wprost określić, jakie formy przekazywania dokumentów są akceptowane przez biuro rachunkowe.
Kolejnym ważnym elementem jest wskazanie konsekwencji nieterminowego przekazania dokumentów. W praktyce umowy często zawierają postanowienia, zgodnie z którymi biuro rachunkowe nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikające z opóźnienia klienta, w szczególności za sankcje podatkowe, odsetki czy też konieczność składania korekt deklaracji. Tego rodzaju zapis ma charakter zabezpieczający i pozwala ograniczyć ryzyko sporów pomiędzy stronami umowy.
W praktyce klauzula odpowiedzialności klienta może przyjmować różne brzmienie, jednak jej podstawowa konstrukcja powinna jasno określać obowiązki klienta oraz zakres odpowiedzialności biura rachunkowego. W umowie można wskazać, że klient zobowiązany jest do przekazywania kompletnych i obrazujących rzeczywiste zdarzenia gospodarcze dokumentów księgowych w ustalonym terminie, a biuro rachunkowe wykonuje swoje obowiązki na podstawie otrzymanych materiałów.
Jednocześnie warto zaznaczyć, że biuro rachunkowe nie ma obowiązku weryfikowania prawdziwości zdarzeń gospodarczych dokumentowanych przez klienta, a jego rola polega na prawidłowym ujęciu tych zdarzeń w ewidencji księgowej. W przypadku przekazania dokumentów po terminie biuro rachunkowe powinno mieć możliwość dokonania rozliczenia w kolejnym okresie lub sporządzenia korekty, przy czym odpowiedzialność za ewentualne konsekwencje podatkowe powinna spoczywać na kliencie.
W praktyce działalności biur rachunkowych spory z klientami najczęściej wynikają nie z błędów księgowych, lecz z niejasno określonych zasad współpracy. Brak jednoznacznych zapisów dotyczących przekazywania dokumentów może prowadzić do sytuacji, w której klient oczekuje od biura rachunkowego ponoszenia odpowiedzialności za konsekwencje własnych zaniedbań.
Dlatego też prawidłowo sformułowana klauzula odpowiedzialności klienta za dostarczenie dokumentów stanowi jeden z kluczowych elementów profesjonalnej umowy o świadczenie usług księgowych. Chroni ona interesy biura rachunkowego, a jednocześnie porządkuje relację z klientem i jasno określa zakres obowiązków obu stron.
Szukasz wzoru umowy na usługi księgowe i kadrowo-płacowe? Sprawdź i skorzystaj https://platforma.ikidp.pl/courses/wzor-umowy-na-uslugi-ksiegowe-i-kadrowo-placowe/
Autor

Monika Wolska-Bryńska
Radca prawny, specjalizacja – procedura podatkowa, w tym postępowania podatkowe i sądowo-administracyjne
Menedżer w Zespole Postępowań w Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa Sp.k., odpowiada za prowadzenie spraw klientów w ramach postępowań podatkowych oraz wtórnych do nich – postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych, reprezentuje klientów w sporach przed organami podatkowymi oraz przed sądami administracyjnymi oraz występuje w postępowaniach karno-skarbowych. MarianskiGroup

Monika Wolska-Bryńska
Radca prawny, specjalizacja – procedura podatkowa, w tym postępowania podatkowe i sądowo-administracyjne
Menedżer w Zespole Postępowań w Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa Sp.k., odpowiada za prowadzenie spraw klientów w ramach postępowań podatkowych oraz wtórnych do nich – postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych, reprezentuje klientów w sporach przed organami podatkowymi oraz przed sądami administracyjnymi oraz występuje w postępowaniach karno-skarbowych. MarianskiGroup
Redaktor prowadzący

Adrian Szydlik
Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach
Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn

Adrian Szydlik
Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach
Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn
Redaktor naczelny

prof. Adam Mariański
Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego
Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn

prof. Adam Mariański
Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego
Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn
