WSA ogranicza klauzulę GAAR Wyrok WSA we Wrocławiu z 26 lutego 2026 r.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 lutego 2026 r. (sygn. I SA/Wr 638/25) wpisuje się w coraz wyraźniejszą linię orzeczniczą dotyczącą granic stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania na etapie wydawania interpretacji indywidualnych. Sprawa dotyczyła odmowy wydania interpretacji podatkowej w kontekście rozliczeń spółki korzystającej z estońskiego CIT i współpracującej z podmiotami powiązanymi. W tle pojawił się kluczowy problem: czy organ podatkowy może „zablokować” interpretację, powołując się na GAAR, bez jednoznacznego wykazania realnej korzyści podatkowej.

Tło sprawy i stan faktyczny

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadząca działalność w sektorze budowlanym od 2024 r. była opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek, czyli tzw. estońskim CIT. Jej wspólnicy jednocześnie pełnili funkcje komplementariuszy w kilku spółkach komandytowych, które świadczyły na jej rzecz szeroki zakres usług operacyjnych, obejmujących m.in. nadzór budowlany, prace techniczne, logistykę, kosztorysowanie oraz wynajem sprzętu.

Relacje gospodarcze pomiędzy podmiotami powiązanymi zostały ukształtowane w oparciu o deklarowane warunki rynkowe. Spółka podkreślała również, że analogiczne usługi mogłaby nabywać od podmiotów niepowiązanych, a zatem sama struktura właścicielska kontrahentów nie wpływała na ekonomiczny sens transakcji. Wniosek o interpretację indywidualną miał na celu potwierdzenie skutków podatkowych tych rozliczeń, w szczególności w kontekście estońskiego CIT oraz kwalifikacji wydatków jako kosztów wpływających na podstawę opodatkowania.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wydania interpretacji, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej umożliwiające pominięcie wniosku w sytuacji podejrzenia unikania opodatkowania. W toku procedury uzyskano opinię Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, która potwierdziła wątpliwości organu.

Argumentacja fiskusa opierała się na założeniu, że współpraca z podmiotami powiązanymi może prowadzić do zmniejszenia podstawy opodatkowania estońskim CIT poprzez rozpoznanie kosztów usług, a jednocześnie zmienia sposób dystrybucji dochodu w grupie właścicielskiej. W ocenie organu miało to wskazywać na potencjalną korzyść podatkową i uzasadniać zastosowanie mechanizmu blokującego wydanie interpretacji.

Istota sporu sprowadzała się do pytania, czy samo istnienie powiązań między podmiotami oraz ogólna możliwość osiągnięcia korzyści podatkowej wystarcza do zastosowania przepisów o odmowie wydania interpretacji. W szerszym ujęciu sprawa dotyczyła granic stosowania klauzuli GAAR na etapie interpretacyjnym oraz standardu uzasadnienia decyzji organu podatkowego.

Ocena sądu i kluczowe motywy rozstrzygnięcia

WSA we Wrocławiu uchylił zarówno postanowienie organu pierwszej instancji, jak i rozstrzygnięcie Dyrektora KIS. Sąd jednoznacznie wskazał, że organ podatkowy nie może opierać odmowy wydania interpretacji na ogólnych założeniach dotyczących potencjalnej optymalizacji podatkowej, jeżeli nie zostanie wykazane istnienie konkretnej i realnej korzyści podatkowej po stronie wnioskodawcy.

W ocenie sądu kluczowe znaczenie miało to, że wydatki na usługi byłyby ponoszone przez spółkę niezależnie od tego, czy kontrahentem byłby podmiot powiązany czy zewnętrzny. W konsekwencji sam fakt powiązań kapitałowych lub osobowych nie mógł automatycznie przesądzać o istnieniu korzyści podatkowej. Sąd zwrócił również uwagę na brak pogłębionej analizy przesłanki sztuczności działania. Organ ograniczył się do ogólnych stwierdzeń dotyczących struktury właścicielskiej i zakresu świadczonych usług, nie odnosząc się w sposób wyczerpujący do ustawowych kryteriów pozwalających na zastosowanie konstrukcji GAAR.

Istotnym elementem rozstrzygnięcia była także krytyka sposobu wykorzystania opinii Szefa KAS. WSA podkreślił, że opinia ta nie ma charakteru wiążącego, a organ interpretacyjny nie może automatycznie przenosić odpowiedzialności decyzyjnej na inny podmiot administracji.

W uzasadnieniu sąd odniósł się również do konstytucyjnych standardów ochrony działalności gospodarczej. Wskazano, że przyjęta przez organ interpretacja w praktyce ograniczałaby swobodę wyboru kontrahentów i prowadzenia działalności gospodarczej w ramach legalnych struktur właścicielskich, co mogłoby prowadzić do nieproporcjonalnej ingerencji w zasadę wolności gospodarczej. Komentowane orzeczenie wpisuje się w trend ograniczania praktyki polegającej na „prewencyjnym” blokowaniu interpretacji podatkowych przy użyciu klauzuli GAAR. Sąd wyraźnie zaakcentował, że mechanizm ten nie może zastępować merytorycznej analizy prawa podatkowego ani służyć unikaniu udzielenia odpowiedzi na pytania podatników.

Wyrok wskazuje również, że organy podatkowe muszą precyzyjnie wykazywać nie tylko potencjalną możliwość uzyskania korzyści podatkowej, lecz jej realny i skonkretyzowany charakter w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego.

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikidp.pl/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny