Sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie, może prowadzić do powstania obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Ustawa o PIT przewiduje jednak rozwiązanie, które pozwala uniknąć opodatkowania dochodu ze sprzedaży, jeżeli środki uzyskane ze zbycia zostaną przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie. W praktyce szczególne wątpliwości pojawiają się wtedy, gdy podatnik kupuje lokal, który faktycznie służy mu jako mieszkanie, ale w momencie zakupu ma formalnie status lokalu niemieszkalnego. Czy samo zamieszkanie w takim lokalu wystarczy, aby skorzystać z ulgi mieszkaniowej?
Na czym polega ulga mieszkaniowa w PIT? Stanowisko Dyrektora KIS
Najnowsze stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wskazuje, że odpowiedź jest co do zasady negatywna. W interpretacji z 8 lipca 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.449.2026.2.KP, organ uznał, że wydatek na nabycie lokalu niemieszkalnego nie mieści się w katalogu wydatków uprawniających do zastosowania zwolnienia, nawet jeżeli po zakupie lokal został przystosowany do zamieszkania, podatnik faktycznie w nim zamieszkał, a następnie uzyskał on formalny status lokalu mieszkalnego.
Mechanizm tzw. ulgi mieszkaniowej został bowiem uregulowany przede wszystkim w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Przepis ten pozwala na zwolnienie z podatku dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych, jeżeli przychód ze sprzedaży zostanie w ustawowym terminie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe podatnika.
Rozwiązanie to ma znaczenie przede wszystkim w sytuacji, gdy nieruchomość zostaje sprzedana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została nabyta lub wybudowana. Co do zasady taka sprzedaż stanowi źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT i może prowadzić do opodatkowania dochodu. Podatnik nie musi jednak automatycznie płacić podatku od całego dochodu, jeżeli spełni warunki przewidziane dla zwolnienia mieszkaniowego.
Kluczowe znaczenie ma tutaj nie tylko to, czy podatnik rzeczywiście potrzebuje mieszkania, ale również to, na jaki konkretnie cel przeznaczył pieniądze oraz czy wydatek mieści się w ustawowym katalogu. Ustawa nie pozostawia w tym zakresie pełnej dowolności. Art. 21 ust. 25 ustawy o PIT wskazuje bowiem kategorie wydatków, które mogą zostać uznane za realizację własnego celu mieszkaniowego.
Katalog wydatków na własne cele mieszkaniowe
Ustawa o PIT wymienia między innymi wydatki na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, a także wydatki na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu. Konstrukcja przepisu jest istotna, ponieważ ustawodawca posługuje się konkretnym pojęciem „lokalu mieszkalnego”, a nie ogólnym określeniem nieruchomości wykorzystywanej do zamieszkania.
Równocześnie przepisy przewidują osobną kategorię wydatków związanych z lokalami niemieszkalnymi. Art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. e ustawy o PIT obejmuje między innymi wydatki na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego lokalu niemieszkalnego. Jest to bardzo istotne rozróżnienie. Ustawodawca dopuszcza bowiem uwzględnienie określonych nakładów poniesionych na zmianę charakteru własnego lokalu niemieszkalnego, ale nie wskazuje w tej kategorii samego wydatku na jego nabycie.
W rezultacie należy odróżnić dwie sytuacje. Pierwsza polega na zakupie lokalu, który w momencie nabycia jest formalnie lokalem mieszkalnym. Taki wydatek został wprost wskazany w katalogu wydatków mieszkaniowych. Druga sytuacja dotyczy zakupu lokalu niemieszkalnego, który dopiero później zostaje przebudowany, zaadaptowany lub formalnie przekształcony na lokal mieszkalny. W tym drugim przypadku przepisy pozwalają potencjalnie uwzględnić określone wydatki związane z adaptacją, ale nie samą cenę zakupu lokalu niemieszkalnego.
Decydujące znaczenie ma status lokalu w chwili zakupu
W praktyce największe problemy pojawiają się w przypadku lokali, które wyglądają jak mieszkania, są wyposażone jak mieszkania i faktycznie są wykorzystywane przez właściciela do zamieszkania, ale formalnie mają status lokali niemieszkalnych. Może to dotyczyć między innymi lokali usługowych, apartamentów inwestycyjnych czy lokali, których formalne przeznaczenie wynika z określonych uwarunkowań planistycznych lub administracyjnych.
W takim przypadku podatnik może mieć poczucie, że realizuje dokładnie ten sam cel, co osoba kupująca mieszkanie. Może w lokalu mieszkać, ponosić opłaty za energię i inne media, urządzić kuchnię, łazienkę oraz część sypialną, a nawet zgłosić wykorzystywanie lokalu na cele mieszkaniowe dla potrzeb podatku od nieruchomości. Wszystkie te okoliczności mogą potwierdzać faktyczne wykorzystywanie nieruchomości do celów mieszkaniowych, ale nie muszą przesądzać o tym, że sam wydatek na jej nabycie mieści się w katalogu art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.
W interpretacji z 8 lipca 2026 r. Dyrektor KIS przyjął właśnie takie podejście. Sprawa dotyczyła podatnika, który sprzedał wcześniejszy lokal mieszkalny, a następnie przeznaczył uzyskane środki na zakup lokalu niemieszkalnego. Po zakupie podjął działania zmierzające do zmiany sposobu użytkowania, przeprowadził odpowiednie prace i zamieszkał w lokalu. Co więcej, po pewnym czasie lokal uzyskał formalny status mieszkalny w księdze wieczystej, jednak organ nie uznał ceny jego wcześniejszego nabycia za wydatek uprawniający do zastosowania ulgi.
Szczególnie istotne jest to, że w analizowanej sprawie zmiana statusu lokalu nastąpiła po jego zakupie. Podatnik argumentował, że skoro w ustawowym terminie lokal został przystosowany do zamieszkania, zaczął służyć jego własnym potrzebom mieszkaniowym, a następnie uzyskał formalny status mieszkalny, to cały wydatek powinien zostać potraktowany jako realizacja celu mieszkaniowego.
Organ podatkowy nie zaakceptował takiego rozumowania. Przyjął, że dla oceny charakteru wydatku na nabycie znaczenie ma status nieruchomości w momencie poniesienia tego wydatku. Jeżeli w dniu zakupu podatnik nabywa lokal niemieszkalny, nie można późniejszej zmiany jego przeznaczenia traktować jako zmiany charakteru ceny zapłaconej za jego wcześniejsze nabycie. Wydatkiem na nabycie lokalu mieszkalnego jest bowiem cena zapłacona za lokal, który w momencie tego nabycia ma wymagany status.
To stanowisko jest istotne również z perspektywy planowania transakcji. Podatnik może zakładać, że skoro ma trzy lata na wydatkowanie przychodu ze sprzedaży i w tym czasie doprowadzi do przekształcenia lokalu w mieszkalny, to warunek zostanie spełniony. Interpretacja KIS pokazuje jednak, że samo późniejsze uzyskanie statusu mieszkalnego nie powoduje automatycznego „przekształcenia” wcześniejszego wydatku na zakup lokalu niemieszkalnego w wydatek objęty ulgą. Podobne stanowisko zostało przedstawione w interpretacji z 17 marca 2026 r., dotyczącej lokalu niemieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym i faktycznie przygotowanego do zamieszkania.
Bądź na bieżąco z najważniejszymi zmianami podatkowymi, dołącz do Instytutu https://ikidp.pl/rejestracja
Autor

Mariusz Miśkiewicz
Senior Associate, Mariański Group
Specjalizuje się w zagadnieniach podatkowych związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorców oraz fundacji rodzinnych. W swojej praktyce zajmuje się między innymi analizą podatkowych konsekwencji inwestycji i transakcji dokonywanych przez fundacje rodzinne, w tym problematyką zakresu dozwolonej działalności gospodarczej oraz stosowania zwolnienia z CIT. Jest współautorem publikacji dotyczących prawa podatkowego i zagadnień związanych z fundacjami rodzinnymi. LinkedIn

Mariusz Miśkiewicz
Senior Associate, Mariański Group
Specjalizuje się w zagadnieniach podatkowych związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorców oraz fundacji rodzinnych. W swojej praktyce zajmuje się między innymi analizą podatkowych konsekwencji inwestycji i transakcji dokonywanych przez fundacje rodzinne, w tym problematyką zakresu dozwolonej działalności gospodarczej oraz stosowania zwolnienia z CIT. Jest współautorem publikacji dotyczących prawa podatkowego i zagadnień związanych z fundacjami rodzinnymi. LinkedIn
Redaktor prowadzący

Adrian Szydlik
Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach
Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn

Adrian Szydlik
Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach
Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn
Redaktor naczelny

prof. Adam Mariański
Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego
Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn

prof. Adam Mariański
Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego
Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn