Krajowe MDR do likwidacji? Projekt zmian

Po kilku latach obowiązywania jednego z najbardziej rozbudowanych systemów raportowania podatkowego w Europie przedsiębiorcy doczekali się długo oczekiwanych zmian. Prezydent podpisał nowelizację Ordynacji podatkowej, która przewiduje likwidację obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych (MDR). To jedna z najważniejszych zmian upraszczających obowiązki administracyjne przedsiębiorców w ostatnich latach.

Koniec obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych

Nowelizacja nie oznacza jednak całkowitej rezygnacji z raportowania schematów podatkowych. Nadal obowiązywać będzie raportowanie schematów transgranicznych, które wynika bezpośrednio z przepisów prawa Unii Europejskiej. Zmienia się natomiast zakres obowiązków krajowych podatników, doradców podatkowych, radców prawnych, adwokatów oraz innych podmiotów uczestniczących w planowaniu i wdrażaniu określonych rozwiązań podatkowych.

Zmiany mają wejść w życie zasadniczo od 1 października 2026 r. i stanowią element szerszego pakietu deregulacyjnego, którego celem jest uproszczenie procedur podatkowych oraz ograniczenie zbędnych formalności.

Czym są schematy podatkowe MDR?

Mechanizm Mandatory Disclosure Rules, określany skrótem MDR, został wprowadzony do polskiego porządku prawnego jako narzędzie służące identyfikowaniu agresywnej optymalizacji podatkowej. Jego podstawowym założeniem było zobowiązanie określonych podmiotów do przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacji o rozwiązaniach podatkowych, które mogą przynosić podatnikom określone korzyści podatkowe.

Jednym z głównych powodów nowelizacji było przekonanie ustawodawcy, że obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych nie spełnił pokładanych w nim oczekiwań. W trakcie prac legislacyjnych przedstawiciele Ministerstwa Finansów podkreślali, że rozwiązanie to powodowało znaczne obciążenia po stronie przedsiębiorców, nie przynosząc jednocześnie proporcjonalnych korzyści dla administracji skarbowej.

Przepisy dotyczące krajowych MDR należały do najbardziej skomplikowanych regulacji podatkowych obowiązujących w Polsce. W praktyce nawet rutynowe czynności gospodarcze wymagały często przeprowadzenia szczegółowej analizy pod kątem obowiązku raportowania. W wielu przypadkach przedsiębiorcy zgłaszali rozwiązania wyłącznie z ostrożności, obawiając się wysokich sankcji za ewentualne niewypełnienie obowiązków.

Nowelizacja ma ograniczyć ten problem i skoncentrować system raportowania wyłącznie na tych przypadkach, które wynikają z obowiązków nałożonych przez prawo Unii Europejskiej.

Obowiązek raportowania nie znika całkowicie

Likwidacja krajowych MDR nie oznacza całkowitego zakończenia funkcjonowania systemu Mandatory Disclosure Rules. Nadal obowiązywać będzie raportowanie schematów transgranicznych, czyli takich, które dotyczą więcej niż jednego państwa lub mogą wpływać na opodatkowanie w różnych jurysdykcjach podatkowych.

W tym zakresie Polska pozostaje związana przepisami unijnymi, w szczególności regulacjami wynikającymi z dyrektywy DAC6. Oznacza to, że promotorzy, korzystający oraz wspomagający nadal będą zobowiązani do identyfikowania oraz zgłaszania określonych uzgodnień transgranicznych spełniających ustawowe przesłanki. Dla przedsiębiorców prowadzących działalność wyłącznie na rynku krajowym oznacza to jednak istotne ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych oraz mniejsze ryzyko popełnienia błędów wynikających z niejednoznaczności przepisów.

Podpisana nowelizacja nie ogranicza się wyłącznie do zmian dotyczących MDR. Ustawodawca zdecydował się jednocześnie uprościć szereg innych procedur podatkowych, które od lat budziły wątpliwości praktyczne.

Jedną z najważniejszych zmian jest podwyższenie limitu podatku, jaki może zostać zapłacony przez osobę trzecią. Dotychczas możliwość taka obejmowała należności do kwoty 1000 zł. Po wejściu w życie nowych przepisów limit wzrośnie do 5000 zł. Rozwiązanie to ma ułatwić regulowanie zobowiązań podatkowych między członkami rodziny, wspólnikami czy osobami działającymi w imieniu przedsiębiorcy.

Zmianie ulegną również zasady zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych. Wpłacone środki będą rozliczane według kolejności od najstarszej raty, co zwiększy przejrzystość rozliczeń oraz ograniczy liczbę sporów pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi. Nowelizacja przewiduje także rezygnację z zaokrąglania odsetek za zwłokę. Choć zmiana wydaje się niewielka, w praktyce eliminuje wiele wątpliwości związanych z rozliczaniem niewielkich kwot oraz upraszcza sposób wyliczania należności podatkowych.

Mniej formalności przy korektach deklaracji

Istotne uproszczenia obejmują również procedury związane z korektami deklaracji podatkowych oraz powstaniem nadpłat. Jeżeli nadpłata będzie wynikała z korekty deklaracji złożonej przez podatnika, urząd skarbowy samodzielnie dokona jej rozliczenia. Dodatkowe wyjaśnienia będą wymagane jedynie wtedy, gdy wartość nadpłaty przekroczy 10 000 zł.

Jednocześnie administracja skarbowa uzyska możliwość samodzielnego poprawiania drobnych błędów w deklaracjach podatkowych, jeżeli ich skutki finansowe nie przekroczą 10 000 zł. Rozwiązanie to ma ograniczyć liczbę korespondencji prowadzonej z podatnikami oraz przyspieszyć obsługę spraw wymagających jedynie niewielkich korekt. W praktyce przedsiębiorcy powinni odczuć skrócenie czasu oczekiwania na zakończenie wielu postępowań oraz zmniejszenie liczby formalnych wezwań kierowanych przez urzędy skarbowe.

Nowelizacja upraszcza również procedurę zwrotu opłaty skarbowej. Dotychczas w wielu przypadkach konieczne było prowadzenie pełnego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji. Po zmianach, jeżeli wniosek podatnika okaże się zasadny, organ będzie mógł zwrócić należność w terminie do dwóch miesięcy bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej. Jednocześnie przepisy wprowadzają bardziej przejrzyste zasady naliczania oprocentowania zwracanych kwot, co zwiększy pewność prawa oraz ograniczy liczbę sporów z organami administracji.

Szukasz informacji o podatkach? Zapraszam na bloga https://ikidp.pl/category/blog/podatki/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny