Mit czy fakt? Najczęstsze nieporozumienia dotyczące estońskiego CIT

opublikowano
28 marca 2025

Estoński CIT to jedna z form opodatkowania dostępnych dla przedsiębiorstw w Polsce, która budzi wiele wątpliwości i nieporozumień. Choć na pierwszy rzut oka system ten wydaje się atrakcyjny, nie wszyscy wiedzą, jak dokładnie działa i jakie ma ograniczenia. W niniejszym opracowaniu rozprawimy się z najczęstszymi mitami dotyczącymi estońskiego CIT.

Estoński CIT trzeba stosować przez cztery lata i nie ma wyjątku – mit

Prawdą jest, że możliwe jest wcześniejsze wyjście z estońskiego CIT, ale w niektórych przypadkach wiąże się to z negatywnymi skutkami podatkowymi. W obowiązującym stanie prawnym ustawodawca rzeczywiście wskazuje, że ryczałt od dochodów spółek obejmuje czteroletni okres, jednak nie oznacza to, że przedsiębiorca jest zobowiązany do jego stosowania przez cały ten czas. Spółka może wcześniej zrezygnować z estońskiego CIT, składając stosowną informację w rocznym zeznaniu podatkowym. Jednakże taka rezygnacja może wiązać się z konsekwencjami, takimi jak obowiązek zapłaty podatku z tytułu korekty wstępnej lub zwrot wcześniej rozliczonej straty z odsetkami.

Kolejnym często spotykanym mitem jest przekonanie, że estoński CIT jest nieodwołalny. W rzeczywistości firma może zrezygnować z tego systemu i wrócić do tradycyjnego CIT, jednak wiąże się to z koniecznością spełnienia określonych formalności i rozliczenia ewentualnych zobowiązań podatkowych.

Estoński CIT jest korzystny dla wszystkich i każdy może z niego skorzystać

Kolejnym mitem jest pogląd, że estoński CIT jest jednoznacznie korzystny dla wszystkich przedsiębiorstw. W rzeczywistości jego atrakcyjność zależy od wielu czynników, takich jak model biznesowy firmy, planowane inwestycje oraz sposób dystrybucji zysków. Dla firm, które reinwestują swoje dochody, system ten może być bardzo korzystny, dla innych przedsiębiorstw natomiast bardziej korzystne mogą okazać się inne formy opodatkowania.

Ponadto, mitem jest także, że estoński CIT jest korzystny tylko dla dużych przedsiębiorstw. Natomiast estoński CIT może być korzystny także dla małych i średnich przedsiębiorstw, szczególnie tych, które planują reinwestować zyski. W rzeczywistości bowiem, w Polsce system ten został stworzony głównie z myślą o małych i średnich spółkach kapitałowych, które spełniają określone kryteria, m.in. zatrudniają co najmniej trzech pracowników i prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą. Spółki, które decydują się na estoński CIT, mogą czerpać korzyści związane z odroczeniem podatku dochodowego do momentu wypłaty zysków, co pozwala na większą elastyczność w zarządzaniu środkami.

Podatek w estońskim CIT jest zerowy

To kolejny z czasem powielanych mitów. Podatek ten nie jest jednak zerowy, lecz odroczony do momentu dystrybucji zysków. Niektórzy przedsiębiorcy błędnie zakładają, że estoński CIT oznacza całkowite albo przynajmniej częściowe zwolnienie z opodatkowania. W rzeczywistości podatek jest jedynie odroczony – spółka płaci go dopiero w momencie np. wypłaty dywidendy lub przeznaczenia zysków na cele inne niż reinwestycja. Stawka podatku wynosi 10% dla małych spółek i 20% dla większych podmiotów, co może być korzystniejsze w porównaniu do klasycznej formy opodatkowania CIT i podatkiem od dywidendy.

Estoński CIT w Polsce to zupełnie coś innego niż oryginalny model z Estonii

Estoński CIT wprowadzony w Estonii w 2000 r. był pierwszym pełnym wdrożeniem teoretycznych koncepcji opodatkowania opartego na podatku od przepływów pieniężnych. Jego istotą jest to, że podatek dochodowy nie jest naliczany, dopóki zysk pozostaje w spółce i jest reinwestowany. W Polsce wprowadzony system ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych realizuje te same fundamentalne zasady, czyli:

  1. Odroczenie momentu opodatkowania do chwili dystrybucji zysków – dopóki zyski pozostają w spółce, nie są objęte podatkiem.
  2. Znaczne uproszczenie rozliczeń podatkowych – brak konieczności bieżącego ustalania dochodu do opodatkowania.

Kluczową różnicą między systemem estońskim a polskim jest zakres jego dostępności. W Estonii system ten obowiązuje wszystkie spółki kapitałowe, natomiast w Polsce mogą z niego skorzystać tylko podmioty spełniające określone warunki. Niemniej jednak, dla firm, które kwalifikują się do estońskiego CIT w Polsce, zasady opodatkowania są tożsame z tymi obowiązującymi w Estonii.

Podsumowując, estoński CIT może być korzystnym rozwiązaniem dla wielu przedsiębiorstw, a wokół niego krąży wiele mitów, które nie są zgodne z prawdą. Estoński CIT jest nowatorską formą opodatkowania, która może przynieść przedsiębiorcom realne korzyści, zwłaszcza w zakresie uproszczenia rozliczeń i odroczenia opodatkowania do momentu wypłaty zysków. Mimo wielu obaw i mitów, dla odpowiednio dobranych firm jest to rozwiązanie atrakcyjne i konkurencyjne wobec klasycznego CIT. Ważne jest, aby przed podjęciem decyzji o jego wdrożeniu dokładnie przeanalizować sytuację firmy i zrozumieć, jakie konsekwencje będzie miał wybór tej formy opodatkowania.

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikidp.pl/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/

Autor

Jakub Włosek-Buczyński
Jakub Włosek-Buczyński

Doradca podatkowy, specjalizacja – prawo podatkowe, ceny transferowe, strukturyzacja podatkowa transakcji, tax compliance

Doradza w zakresie optymalizacji transakcji między podmiotami powiązanymi, przeglądów podatkowych, sporządzaniu dokumentacji cen transferowych oraz opracowywaniu analiz porównawczych z wykorzystaniem międzynarodowych baz danych a także wspiera podatników w kontrolach podatkowych i postępowaniach sądowo-administracyjnych. LinkedIn

Redaktor prowadzący

Adrian Szydlik
Adrian Szydlik

Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach

Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn

Redaktor naczelny

prof. Adam Mariański
prof. Adam Mariański

Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego

Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn

Poznaj kurs „Rachunkowość spółek na estońskim CIT z planem kont i polityką rachunkowości” – szczegółowe zasady stosowania estońskiego CIT, tworzenie planu kont i polityki rachunkowości, praktyczne przykłady księgowe i rozliczenia podatkowe. Sprawdź i dołącz do kursu!

Powiązane artykuły