Ograniczenie ulgi na innowacyjnych pracowników? Stanowisko fiskusa

Ulga na innowacyjnych pracowników miała stanowić realne wsparcie dla pracodawców angażujących się w działalność badawczo-rozwojową. Przewiduje ona możliwość odliczenia od zaliczki na podatek dochodowy ulgi z tytułu wynagrodzeń wypłacanych pracownikom zaangażowanym w prace B+R, nawet wtedy, gdy firma wykazywała stratę lub dochód niższy niż wartość odliczeń, jeśli firma nie skorzysta z prawa do przeniesienia rozliczenia kosztów kwalifikowanych z tego tytułu w ramach ulgi B+R  na następny rok i jeśli w tym zakresie spełni dodatkowe kryteria np. w zakresie czasu pracy pracownika, która musi wynosić co najmniej 50% czasu na działalność badawczo – rozwojowa w ogólnym czasie pracy  W praktyce ulga ta okazała się jednak trudna do zastosowania, a najnowsze stanowiska organów podatkowych wprowadzają kolejne ograniczenia. Jakie jest ostatnie stanowisko fiskusa w tej sprawie? 

Ograniczenie ulgi na innowacyjnych pracowników? 

Ulga na innowacyjnych pracowników została uregulowana w art. 18db ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawy CIT). Ulga ta stanowi szczególne rozwiązanie dedykowane podatnikom, którzy prowadzą działalność badawczo-rozwojową, a jednocześnie nie mogli w pełni wykorzystać ulgi B+R w danym roku z uwagi na poniesioną stratę podatkową lub osiągnięcie dochodu niższego niż przysługujące odliczenie. i którzy nie chcą przenosić tej ulgi na kolejne lata lub nie chcą przenosić w pełnej wysokości oraz którzy spełnią dodatkowe kryteria w tym zakresie. W takich przypadkach podatnik będący płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych może pomniejszyć należne zaliczki na PIT o kwotę ulgi niewykorzystanej w poprzednim roku podatkowym. 

Podstawowym warunkiem zastosowania ulgi jest prowadzenie przez podatnika działalności badawczo-rozwojowej, którą zgodnie z art. 4a pkt 26 ustawy CIT rozumie się jako działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną systematycznie w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz ich wykorzystania w tworzeniu nowych zastosowań. 

Warto w tym zakresie zwrócić uwagę na wydany ostatnio wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 marca 2025 r., sygn. I SA/Kr 70/25. Zgodnie bowiem z przepisami ulga IP przysługuje przedsiębiorcy, który nie odliczył w rocznym zeznaniu CIT ulgi B+R z uwagi na stratę lub zbyt niski dochód, nie przenosi tej ulgi na kolejne lata i spełnia dodatkowe warunki przede wszystkim w zakresie minimum czasu pracy pracownika poświęconego na działalność ulgi B+R. W takim przypadku może on pomniejszyć o niewykorzystaną kwotę zaliczki na PIT od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom B+R. Spółka w tej sprawie, analizując art. 18db ustawy o CIT, uznała, że może rozpocząć stosowanie ulgi począwszy od miesiąca następującego po miesiącu złożenia zeznania CIT-8, czyli od zaliczek należnych za miesiąc, w których złożono zeznanie, a oczywistym jest, iż płatnych w kolejnym miesiącu.  

Jednakże wnioskując o wydanie interpretacji podatkowej w tej sprawie, dyrektor KIS nie podzielił tego stanowiska. W interpretacji indywidualnej uznał, że ulga IP może być zastosowana dopiero do zaliczek należnych  za  miesiąc następujący po złożeniu zeznania. Takie stanowisko prowadzi do odsunięcia w czasie możliwości skorzystania z preferencji i zmniejsza jej użyteczność dla podatników. 

Co na to sąd? 

Spółka zaskarżyła interpretację Dyrektora KIS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który przyznał jej rację. Problematyka omawianego wyroku odnosiła zatem się do tego, za który miesiąc zaliczki jako pierwsze mogą podlegać odliczeniu z kwoty ulgi. Spółka uznała, iż są to zaliczki należne za miesiąc złożenia zeznania z wykazaną ulgą B+R, a Dyrektor KIS, iż są to zaliczki należne za miesiąc następujący po miesiącu złożenia zeznania. Jak wskazał Sąd – w sporze tym, rację w ocenie Sądu przyznać należy Spółce. 

Sąd jednoznacznie stwierdził, że literalna treść art. 18db ust. 4 ustawy o CIT nie wspiera stanowiska organu podatkowego. Przepis wskazuje bowiem, że uprawnienie do pomniejszenia zaliczek przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu złożenia zeznania , czyli dot. zaliczek należnych za miesiąc złożenia zeznania.  

Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, z przepisu art. 18db ust. 4 u.p.d.o.p. wynika jedynie, że w miesiącu następującym po miesiącu w którym zostało złożone zeznanie, podatnik ma prawo do skorzystania z pomniejszenia o którym mowa w ust. 1 tego przepisu. Dotyczyć to zatem musi zaliczek należnych za miesiąc w którym zeznanie zostało złożone, gdyż to te zaliczki powinny zostać odprowadzone w miesiącu następującym bezpośrednio po miesiącu, w którym podatnik złożył zeznanie. 

W ocenie sądu fiskus dopuścił się nadinterpretacji przepisów i wprowadził do nich warunek, którego ustawodawca wprost nie przewidział. Nie można bowiem twierdzić, że przepis odnosi się do zaliczek należnych w miesiącu następującym po złożeniu zeznania, skoro ustawodawca mówi wyłącznie o miesiącu, od którego rozpoczyna się okres możliwości korzystania z ulgi, a skoro zaliczki są płacone w kolejnym miesiącu a należne za poprzedni to prawo odliczenia w miesiącu bezpośrednio po miesiącu złożenia zeznania dotyczy należnych za miesiąc złożenia zeznania, płaconych w kolejnym 

Reasumując, wyrok WSA to ważny głos w obronie racjonalnego i przyjaznego podatnikom stosowania prawa podatkowego. Potwierdza on, że w zakresie ulgi IP obowiązuje wykładnia literalna, a nie zawężająca i sztucznie ograniczająca uprawnienia podatników. Należy przy tym przypomnieć, że celem ulgi IP – tak jak wcześniej ulgi B+R – jest stymulowanie innowacyjności i wsparcie przedsiębiorców inwestujących w badania i rozwój. Przepisy nie powinny być wykorzystywane przez organy skarbowe do ich kwestionowania lub ograniczania ich zakresu poprzez pozaprawne warunki. Choć wyrok nie jest prawomocny, daje podatnikom solidny argument w sporach z fiskusem i pokazuje, że sądy nie akceptują nieuprawnionej ingerencji organów interpretacyjnych w zakres ustawowych preferencji podatkowych. 

Szukasz informacji o podatkach? Zapraszam na bloga https://ikidp.pl/category/blog/podatki/  

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny