Zmiany w przepisach o podatkach dochodowych – już od 1 lipca 2026 r.?

Na przełomie kwietnia 2026 r. pojawiła się istotna inicjatywa legislacyjna dotycząca obowiązków sprawozdawczych w podatkach dochodowych. Projekt ustawy, skierowany przez Sejm do dalszych prac w Komisji Finansów Publicznych, przewiduje przesunięcie terminów przekazywania Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) w zakresie ksiąg rachunkowych. Zmiany te – jeśli zostaną uchwalone w obecnym kształcie – mają wejść w życie już 1 lipca 2026 r. i będą miały istotne znaczenie dla praktyki rozliczeń zarówno w podatku dochodowym od osób prawnych, jak i fizycznych.

Wydłużenie terminu dla ksiąg rachunkowych

Najważniejszą zmianą przewidzianą w projekcie jest wydłużenie terminu na przekazanie ksiąg rachunkowych w formacie JPK dla podmiotów prowadzących pełną księgowość. Obecnie obowiązujące przepisy przewidują relatywnie krótki termin – zasadniczo do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub obrotowego. Projekt zakłada jego znaczące wydłużenie.

Zgodnie z proponowanymi regulacjami podatnicy będą zobowiązani do przekazania ksiąg rachunkowych dopiero do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. W praktyce oznacza to, że dla większości podmiotów, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, termin ten przypadnie na 31 lipca. Analogiczne rozwiązanie ma zostać wprowadzone zarówno na gruncie przepisów ustawy o PIT, jak i ustawy o CIT.

Zmiana ta wpisuje się w postulaty przedsiębiorców i doradców podatkowych, którzy od momentu wprowadzenia obowiązku raportowania JPK w podatkach dochodowych wskazywali na niedostosowanie dotychczasowych terminów do realiów zamknięcia roku finansowego i podatkowego.

Projekt nie przewiduje natomiast wydłużenia terminów dla wszystkich kategorii podatników. Podatnicy PIT prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów (PKPiR), a także ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (JPK_ST), będą nadal zobowiązani do przekazywania tych danych w dotychczasowym terminie.

W ich przypadku właściwy pozostaje termin wynikający z przepisów o składaniu zeznania rocznego, a więc co do zasady do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Oznacza to utrzymanie rozróżnienia pomiędzy podatnikami prowadzącymi uproszczoną ewidencję a tymi, którzy stosują pełne księgi rachunkowe.

Harmonogram wdrażania obowiązku JPK w podatkach dochodowych

Projektowane zmiany należy analizować w szerszym kontekście stopniowego wdrażania obowiązku raportowania JPK w podatkach dochodowych. Proces ten został rozłożony na kilka etapów. Od 2025 r. obowiązek ten objął największych podatników, w tym podmioty osiągające przychody powyżej 50 mln euro oraz podatkowe grupy kapitałowe. Dane za 2025 r. będą przez nich raportowane w 2026 r. Kolejny etap nastąpił od 1 stycznia 2026 r., kiedy obowiązek został rozszerzony na zdecydowaną większość podatników CIT oraz PIT prowadzących ewidencje objęte strukturami JPK, w tym podmioty przesyłające JPK_V7M.

W dalszej kolejności, od 2027 r., system obejmie pozostałych podatników, a finalne domknięcie systemu nastąpi w 2028 r. w odniesieniu do podmiotów rozliczających VAT kwartalnie lub nieobjętych dotychczas obowiązkiem składania JPK VAT. Na tym tle proponowane wydłużenie terminów należy traktować jako korektę systemu, który w praktyce okazał się zbyt restrykcyjny czasowo w początkowej fazie funkcjonowania.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że projektowane rozwiązania mają charakter prorozwojowy i ułatwiający wykonywanie obowiązków podatkowych. Wydłużenie terminu na przekazanie ksiąg rachunkowych ma umożliwić podatnikom zgromadzenie kompletnych i prawidłowych danych, co jest szczególnie istotne w kontekście skomplikowanych procesów zamknięcia roku finansowego.

Nie bez znaczenia pozostaje również powiązanie nowych terminów z regulacjami ustawy o rachunkowości. Zgodnie z jej przepisami zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego powinno nastąpić w ciągu sześciu miesięcy od dnia bilansowego, natomiast ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych następuje w terminie 15 dni od tego zatwierdzenia. Dotychczasowy termin raportowania JPK często wyprzedzał te czynności, co powodowało konieczność przekazywania danych nieostatecznych lub późniejszego ich korygowania. Wprowadzenie terminu przypadającego na koniec siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego pozwala lepiej zsynchronizować obowiązki podatkowe z procesami rachunkowymi i sprawozdawczymi.

Projekt ustawy przewiduje również istotne doprecyzowanie w zakresie pełnomocnictw do podpisywania dokumentów podatkowych. Rozszerzeniu ma ulec zakres pełnomocnictwa UPL, które obejmie także podpisywanie ksiąg podatkowych przekazywanych w formie JPK. Rozwiązanie to odpowiada praktycznym potrzebom podmiotów korzystających z usług biur rachunkowych oraz doradców podatkowych, eliminując wątpliwości interpretacyjne dotyczące zakresu umocowania do składania elektronicznych dokumentów w imieniu podatnika. Co istotne, przepisy w tym zakresie mają wejść w życie wcześniej – z dniem następującym po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, co wskazuje na ich techniczny i doprecyzowujący charakter.

Z uwagi na to, projektowane zmiany w zakresie terminów przekazywania JPK w podatkach dochodowych należy ocenić pozytywnie jako odpowiedź na realne problemy praktyczne. Wydłużenie terminu dla podmiotów prowadzących księgi rachunkowe stanowi istotne ułatwienie organizacyjne i pozwala lepiej zintegrować obowiązki podatkowe z cyklem sprawozdawczości finansowej.

Jednocześnie utrzymanie dotychczasowych terminów dla podatników prowadzących PKPiR wskazuje na chęć zachowania proporcjonalności obowiązków względem skali i stopnia skomplikowania prowadzonej ewidencji. Całość zmian wpisuje się w szerszy proces cyfryzacji raportowania podatkowego, który – mimo licznych wyzwań – stopniowo nabiera bardziej realistycznego i dostosowanego do praktyki kształtu.

Szukasz informacji o podatkach? Zapraszam na bloga https://ikidp.pl/category/blog/podatki/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny