Koszty związane z zapłatą ZUS stanowią istotny element działalności gospodarczej i wyboru właściwej formy prowadzonego przedsiębiorstwa, a zmiany wprowadzone przez Polski Ład, szczególnie w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne, mają duży wpływ na wspólników spółek komandytowych. W dzisiejszym artykule przedstawimy najważniejsze zasady dotyczące składek ZUS dla wspólników takich spółek, zmiany wprowadzone przez Polski Ład oraz ich konsekwencje.
Składki ZUS w spółce komandytowej
Zgodnie z przepisami o ubezpieczeniach społecznych, bycie wspólnikiem spółki komandytowej traktowane jest jako forma prowadzenia działalności gospodarczej, czyli działalności pozarolniczej. Z tego powodu wspólnicy spółki komandytowej, podobnie jak osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, mają obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
Zasadniczo zatem wspólnicy spółek komandytowych, podobnie jak osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne. Istnieje jednak kilka istotnych różnic, szczególnie w kontekście składki zdrowotnej, które zostały wprowadzone w wyniku zmian w przepisach Polskiego Ładu.
Jedną z najważniejszych zmian, które wprowadził Polski Ład, jest brak możliwości pomniejszenia płaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne o kwotę zapłaconego podatku. To oznacza, że składka zdrowotna w pełnej wysokości, wynosząca 9% podstawy wymiaru, staje się kosztem, który nie wpływa na wysokość podatku dochodowego.
W przypadku wspólników spółki komandytowej, składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczana jest na podstawie wartości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w 4. kwartale roku poprzedniego. W 2024 roku składka ta wynosiła 699,11 zł. Jest to stała kwota, która obowiązuje wszystkich wspólników spółki komandytowej, niezależnie od tego, czy są to komplementariusze czy też komandytariusze.
Zasady dotyczące składek zdrowotnych dla wspólników
W kwestii składki zdrowotnej faktycznie funkcjonują obecnie dwa różne mechanizmy – zasada ogólna i ważny wyjątek obowiązujący od 2022 r. Po pierwsze, jeżeli osoba jest wspólnikiem kilku spółek komandytowych i/lub kilku jednoosobowych spółek z o.o., to co do zasady składkę zdrowotną należy opłacać od każdej spółki osobno. W tym zakresie nie działa zbieg tytułów, tak jak przy składkach społecznych.
Od 2022 r. wprowadzono jednak wyjątek, potwierdzony przez ZUS (m.in. interpretacja DI/100000/43/276/2022). Jeżeli wspólnik takich spółek:
- równocześnie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (JDG)
- lub prowadzi działalność w spółce transparentnej podatkowo (jawna, partnerska, cywilna),
to wówczas:
- płaci jedną składkę zdrowotną od JDG/spółki jawnej/cywilnej/partnerskiej oraz
- tylko jedną (ryczałtową) składkę zdrowotną z tytułu wszystkich posiadanych spółek łącznie niezależnie od ich liczby.
Jeżeli zatem dana osoba jest wspólnikiem np. 5 spółek komandytowych i 2 jednoosobowych spółek z o.o., a jednocześnie prowadzi JDG, to płaci: 1 składkę z tytułu JDG, 1 składkę z tytułu wszystkich spółek łącznie. Nie płaci siedmiu ani ośmiu osobnych składek. Wobec tego, jeśli podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jednocześnie jest wspólnikiem w kilku spółkach, to od spółek płaci tylko jedną składkę zdrowotną, a osobną z tytułu JDG.
Warto przy tym także dodać, że wspólnicy spółki komandytowej nie mają prawa do korzystania z tzw. preferencyjnych składek ZUS, które mogą być wykorzystywane przez przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Oznacza to, że wspólnik spółki komandytowej nie skorzysta z ulgi na start (preferencyjne składki przez pierwsze 6 miesięcy działalności) ani z „małego ZUS-u Plus” (składki uzależnione od przychodu, które przysługują przedsiębiorcom, których przychody nie przekraczają 120 tys. zł). W przypadku spółek komandytowych takie preferencje nie mają zastosowania, co oznacza, że wspólnicy spółki komandytowej muszą ponosić pełne koszty składek.
Obowiązki związane z opłacaniem składek
Co więcej, wspólnicy spółki komandytowej, zarówno komplementariusze, jak i komandytariusze, mają obowiązek samodzielnego opłacania składek ZUS. Składki należy uiszczać do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Wraz z opłatą składek, wspólnicy muszą także złożyć deklarację ZUS DRA, która jest obowiązkowa i stanowi podstawę do obliczenia należnych składek.
W przypadku działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki komandytowej, składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) są obowiązkowe, natomiast składka chorobowa jest dobrowolna. Warto zaznaczyć, że wspólnik spółki komandytowej podlega ubezpieczeniom społecznym, a składki te muszą być płacone od podstawy, która wynosi co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
Podsumowanie
Podsumowując, wspólnicy spółki komandytowej muszą dostosować się do szczególnych zasad opłacania składek ZUS w ramach Polskiego Ładu. Zmiany w zakresie składek zdrowotnych, które stały się niezależne od podatku dochodowego, oraz brak możliwości korzystania z preferencyjnych składek ZUS, stanowią ważne kwestie, które należy uwzględnić przy planowaniu działalności gospodarczej w formie spółki komandytowej. Wspólnicy tych spółek powinni także pamiętać o obowiązku samodzielnego opłacania składek ZUS oraz składania deklaracji ZUS DRA w określonych terminach.
Dołącz do kursu „Jak prowadzić spółkę komandytową – prawo, podatki, rachunkowość, dokumenty” – https://platforma.ikidp.pl/courses/jak-prowadzic-spolke-komandytowa-prawo-podatki-rachunkowosc-dokumenty/
Autor

Monika Błońska
Radca prawny, specjalizacja – prawo gospodarcze, handlowe, cywilne i fundacja rodzinna
Partner Mariański Group, posiada bogate doświadczenie w kompleksowej obsłudze podmiotów indywidualnych oraz instytucjonalnych. Doradza w zakresie wyboru najkorzystniejszej formy prawnej prowadzonej działalności. Specjalizuje się również w szeroko pojętej windykacji poprzez dochodzenie roszczeń finansowych. LinkedIn
Redaktor prowadzący

Adrian Szydlik
Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach
Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn
Redaktor naczelny

prof. Adam Mariański
Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego
Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn