Kontrola krzyżowa – co to jest i na czym polega?

opublikowano
26 listopada 2025

Kontrola krzyżowa to specyficzny rodzaj czynności kontrolnych, które urząd skarbowy może prowadzić jednocześnie wobec przedsiębiorcy oraz jego kontrahentów. Jej głównym celem jest sprawdzenie, czy dokumentacja po obu stronach transakcji gospodarczej jest spójna, rzetelna i zgodna z przepisami podatkowymi.  

W praktyce oznacza to, że fiskus bada nie tylko podatnika, który został objęty kontrolą podatkową, ale również jego partnerów biznesowych – dostawców, odbiorców czy podwykonawców – uczestniczących w tej samej transakcji. Podstawę prawną kontroli krzyżowej stanowi art. 274c Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje, że w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową organ podatkowy może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów w zakresie objętym postępowaniem. 

Kontrola krzyżowa może być przeprowadzana nie tylko wobec bezpośredniego kontrahenta podatnika, ale także wobec innych podmiotów uczestniczących w tym samym łańcuchu dostaw lub świadczeniu usług. Oznacza to, że fiskus ma prawo sprawdzić dokumenty zarówno dostawców, jak i pośredników biorących udział w transakcji, jeśli jest to niezbędne dla ustalenia, czy dana dostawa lub usługa rzeczywiście miała miejsce. 

Kontrola krzyżowa towarzyszy kontroli podatkowej lub postępowaniu podatkowemu – nie może być natomiast prowadzona samodzielnie w ramach zwykłych czynności sprawdzających. Kontrahent objęty kontrolą krzyżową ma obowiązek udostępnienia wszystkich żądanych dokumentów i danych, które pozostają w związku z kontrolowaną transakcją. Powinien również udzielać urzędowi wyjaśnień i informacji na żądanie organu, a w razie wezwania – stawić się w urzędzie skarbowym. 

Skorzystaj z kompleksowego wsparcia w tworzeniu pism podatkowych na każdym etapie kontaktów z urzędem – https://platforma.ikidp.pl/courses/wzory-pism-podatkowych-czynnosci-sprawdzajace-kontrole-postepowania-podatkowe-i-sadowo-administracyjne-zabezpieczenia-i-egzekucje/    

Autor

Monika Wolska-Bryńska
Monika Wolska-Bryńska

Radca prawny, specjalizacja – procedura podatkowa, w tym postępowania podatkowe i sądowo-administracyjne

Menedżer w Zespole Postępowań w Mariański Group Kancelaria Prawno-Podatkowa Sp.k., odpowiada za prowadzenie spraw klientów w ramach postępowań podatkowych oraz wtórnych do nich – postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych, reprezentuje klientów w sporach przed organami podatkowymi oraz przed sądami administracyjnymi oraz występuje w postępowaniach karno-skarbowych. MarianskiGroup

Redaktor prowadzący

Adrian Szydlik
Adrian Szydlik

Radca prawny, entuzjasta rozwiązań edukacyjnych w prawie i podatkach

Właściciel Kancelarii AS Legal&Tax, platformy z kursami online dla studentów prawa ,,Prawo dla Ciebie” oraz współwłaściciel centrum szkoleń ,,S&G Akademia”. Z Instytutem Księgowości i Doradztwa Podatkowego współpracuje od 2023 roku, odpowiada za dobór tematyczny publikowanych treści, aktywnie wspiera proces ich powstawania i publikowania. LinkedIn

Redaktor naczelny

prof. Adam Mariański
prof. Adam Mariański

Przewodniczący Rady Programowej Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego

Lider i założyciel Mariański Group oraz Instytutu Księgowości i Doradztwa Podatkowego. Doświadczony doradca polskich firm rodzinnych, w tym także w procesie sukcesji biznesu, współtwórca ostatecznej wersji ustawy o fundacjach rodzinnych. Najlepszy w Polsce doradca podatkowy w dziedzinie podatku dochodowego według 13. ,14. oraz 17. edycji rankingu „Rzeczpospolitej”. Specjalizuje się w sukcesji podatkowej, fundacji rodzinnej, podatkach dochodowych, kontrolach i postępowaniu podatkowym oraz w ochronie praw jednostki w prawie podatkowym i planowaniu podatkowym. LinkedIn

Powiązane artykuły