Spóźnisz się z podpisem sprawozdania = nie skorzystasz z estońskiego CIT?

Estoński CIT to atrakcyjna forma opodatkowania, która zyskuje na popularności wśród polskich przedsiębiorców. Opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek mogą wybrać przedsiębiorcy prowadzący działalność w formie spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowo-akcyjnej czy spółki komandytowej, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. 

Mechanizm ten pozwala na odroczenie opodatkowania do momentu wypłaty zysków, co znacząco poprawia płynność finansową firm i sprzyja reinwestycji. Jednak aby skorzystać z tego modelu, przedsiębiorcy muszą spełnić szereg warunków formalnych. Pytanie brzmi: czy opóźnienie w podpisaniu sprawozdania rzeczywiście przekreśla możliwość skorzystania z estońskiego CIT? I czy pozornie drobne uchybienie formalne może mieć tak poważne konsekwencje podatkowe?  

Spóźnienie z podpisaniem sprawozdania finansowego 

W ostatnim czasie zapadają pierwsze rozstrzygnięcia, w których jasno wskazano, że brak terminowego podpisu skutkuje nieskutecznym przejściem na estoński CIT, a tym samym koniecznością rozliczenia podatku na zasadach ogólnych. To z kolei oznacza dla spółek nie tylko powrót do klasycznego CIT-u, ale również konieczność zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami, często liczonymi w setkach tysięcy lub nawet milionach złotych. 

Źródłem sporów między przedsiębiorcami a fiskusem stała się interpretacja przepisu art. 28k ust. 5 ustawy o CIT, który mówi o warunkach umożliwiających przejście na estoński CIT w trakcie roku. Spółka musi zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem. Fiskus uznał, że samo sporządzenie sprawozdania to za mało – dokument musi być również podpisany w terminie, i to przez wszystkich członków zarządu. Jeśli którykolwiek z podpisów pojawi się po terminie, to wówczas cała procedura uznawana jest za nieskuteczną. W praktyce oznacza to, że nawet jedno kliknięcie kwalifikowanego podpisu elektronicznego z datą późniejszą niż trzy miesiące od dnia zamknięcia ksiąg może przekreślić możliwość skorzystania z estońskiego CIT. 

Co istotne, w 2024 roku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajmował bardziej liberalne stanowisko, według którego kluczowe było sporządzenie sprawozdania w terminie, a nie moment złożenia podpisów. Wielu z przedsiębiorców zaufało wcześniejszym interpretacjom i przygotowało dokumenty zgodnie z ich treścią. Natomiast obecnie, w wyniku zmiany podejścia organów podatkowych, zostali oni zaskoczeni koniecznością zapłaty zaległego CIT-u, którego – w ich ocenie – nie byli świadomi i nie zamierzali unikać. 

Nie skorzystasz z estońskiego CIT? 

Taka praktyka budzi kontrowersje, zwłaszcza że nie wpływa na treść samego sprawozdania ani na sytuację finansową spółki, lecz wyłącznie na formalny aspekt jego zatwierdzenia. Niemniej, dopóki linia interpretacyjna nie ulegnie zmianie, przedsiębiorcy muszą zachować szczególną staranność w dotrzymywaniu terminów. 

Problem ten był już wcześniej sygnalizowany Ministerstwu Finansów, a część środowiska liczy na złagodzenie interpretacji lub zmianę przepisów. Na dziś jednak przedsiębiorcy nie mogą liczyć na automatyczne przywrócenie prawa do estońskiego CIT w przypadku opóźnienia – pozostaje jedynie możliwość ponownego zgłoszenia chęci skorzystania z tej formy opodatkowania na kolejny okres lub rok, o ile spełnione zostaną wszystkie pozostałe wymogi. To z kolei oznacza utratę całorocznych korzyści płynących z odroczenia podatku, co dla wielu firm może mieć realne, finansowe skutki. 

Termin podpisania sprawozdania powinien być zatem traktowany z taką samą powagą jak termin zapłaty podatku. W praktyce warto wdrożyć wewnętrzne procedury przypominające o terminach, zapewnić wszystkim członkom zarządu dostęp do podpisów elektronicznych oraz monitorować stan przygotowania dokumentów księgowych z wyprzedzeniem. Tylko takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko błędu formalnego, który – choć pozornie błahy – może mieć bardzo kosztowne konsekwencje. 

Wobec tego, opisana sytuacja stanowi ważne ostrzeżenie dla wszystkich firm planujących przejście na estoński CIT – należy bezwzględnie dopilnować nie tylko sporządzenia sprawozdania, ale i terminowego złożenia podpisów. Rekomendowane jest zorganizowanie całego procesu z odpowiednim wyprzedzeniem, zapewnienie sprawnego dostępu do podpisów elektronicznych przez wszystkich członków zarządu oraz weryfikacja dat zapisanych w systemie. Warto również rozważyć zasięgnięcie opinii prawnej lub podatkowej w sprawach budzących wątpliwości interpretacyjne. Estoński CIT nadal pozostaje atrakcyjną formą opodatkowania, ale jego stosowanie wymaga skrupulatności, która w dzisiejszych realiach decyduje nie tylko o wysokości podatku, ale też o samej możliwości skorzystania z preferencyjnego systemu. 

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikidp.pl/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/  

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny