Nie będzie podwyżki stawek ryczałtu. Abolicja w Estońskim CIT pozostanie?

Najnowsza wersja projektu zmian w ustawach o PIT i CIT oznacza istotne złagodzenie części wcześniej zapowiadanych zmian dotyczących opodatkowania przedsiębiorców. Szczególnie ważne jest to dla podatników korzystających z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz spółek rozliczających się w formule estońskiego CIT. Z projektu wynika bowiem rezygnacja z części planowanych ograniczeń, które mogły istotnie zwiększyć obciążenia podatkowe biznesu. Trzeba jednak pamiętać, że na tym etapie nadal mówimy o projekcie, a nie o obowiązujących przepisach.

Abolicja dla podatników estońskiego CIT

Jedną z najważniejszych informacji jest odstąpienie od planowanego podwyższenia niektórych stawek ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ma to znaczenie zwłaszcza dla przedsiębiorców świadczących usługi na rzecz podmiotów powiązanych, dla których wcześniejsze propozycje oznaczały ryzyko istotnego wzrostu opodatkowania. W obecnej wersji projektu nie przewidziano również zmian ograniczających ulgę IP Box ani zapowiadanych wcześniej ograniczeń dotyczących ulgi mieszkaniowej. Dla przedsiębiorców oznacza to zachowanie części preferencji, które wcześniej znajdowały się na celowniku projektowanych zmian.

Szczególnie interesującym elementem projektu jest rozwiązanie dotyczące spółek, które przeszły na estoński CIT w trakcie roku podatkowego, ale nie dochowały wymogów związanych ze sporządzeniem śródrocznego sprawozdania finansowego. Dotychczas kwestia ta mogła prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji, ponieważ organy podatkowe i sądy administracyjne przyjmowały, że warunek sporządzenia sprawozdania zgodnie z przepisami o rachunkowości należy rozumieć rygorystycznie. Problemem mogło być między innymi sporządzenie dokumentu po terminie, brak wymaganych podpisów albo niedochowanie innych wymogów formalnych.

Projekt przewiduje swoistą abolicję dla takich przypadków. Spółka, która przed wejściem w życie nowych regulacji wybrała estoński CIT na podstawie art. 28j ust. 5 ustawy o CIT, będzie mogła uzupełnić wymagane sprawozdanie finansowe i przekazać je elektronicznie Szefowi KAS do 31 stycznia 2027 r. W konsekwencji późniejsze spełnienie wymogu ma pozwolić na zachowanie skutków wyboru estońskiego CIT, mimo wcześniejszych uchybień formalnych. Rozwiązanie może być szczególnie istotne dla podatników, którym organy podatkowe już zakwestionowały prawo do ryczałtu z powodu nieprawidłowości związanych ze sprawozdaniem.

Co stanie się ze spółkami, którym zakwestionowano estoński CIT?

Projektowane przepisy mają znaczenie nie tylko dla przedsiębiorców, którzy dopiero dostrzegli problem, ale również dla spółek, które zdążyły już ponieść jego konsekwencje. Jeżeli podatnik utracił prawo do estońskiego CIT właśnie z powodu niesporządzenia sprawozdania finansowego albo jego sporządzenia z naruszeniem wymogów formalnych, po spełnieniu warunków abolicji ma otrzymać możliwość skorygowania wcześniejszych rozliczeń. Przewidziano również rozwiązania dotyczące postępowań zakończonych decyzją organu podatkowego oraz zwrotu ewentualnie powstałej nadpłaty. Jest to więc mechanizm, który może pozwolić części podatników na faktyczne „odwrócenie” negatywnych skutków wcześniejszego zakwestionowania estońskiego CIT.

Jednocześnie podatnicy powinni zachować ostrożność, ponieważ możliwość skorzystania z projektowanej abolicji będzie uzależniona od spełnienia określonych warunków. Samo stwierdzenie, że spółka wcześniej popełniła błąd, nie będzie wystarczające. Konieczne będzie prawidłowe sporządzenie wymaganej dokumentacji oraz jej przekazanie Szefowi KAS w przewidzianym terminie. W praktyce oznacza to, że spółki, które mają wątpliwości dotyczące prawidłowości swojego przejścia na estoński CIT, powinny już teraz zweryfikować dokumentację rachunkową i podatkową.

Koniec możliwości przechodzenia na estoński CIT w trakcie roku

Jednocześnie projekt przewiduje istotną zmianę dotyczącą samego sposobu wyboru estońskiego CIT. Uchylony ma zostać art. 28j ust. 5 ustawy o CIT, który umożliwiał przejście na ryczałt od dochodów spółek w trakcie roku podatkowego po spełnieniu dodatkowych warunków rachunkowych. W przyszłości zasadniczo oznacza to konieczność planowania zmiany sposobu opodatkowania od początku roku podatkowego. Rozwiązanie to ma ograniczyć problemy związane z koniecznością zamykania ksiąg rachunkowych i sporządzania dodatkowych sprawozdań w trakcie roku.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie spółki zostaną pozbawione możliwości skorzystania z dotychczasowego rozwiązania natychmiast. Projekt zawiera przepisy przejściowe, dzięki którym podatnicy z rokiem podatkowym innym niż kalendarzowy, który zakończy się po 31 grudnia 2026 r., będą mogli jeszcze skorzystać z dotychczasowych zasad do końca przyjętego przez siebie roku podatkowego. W praktyce szczególnie ważne stanie się więc prawidłowe zaplanowanie momentu przejścia na estoński CIT. Decyzja o zmianie formy opodatkowania będzie wymagała jeszcze większego uwzględnienia kalendarza podatkowego i rachunkowego spółki.

Z punktu widzenia przedsiębiorców najważniejszy wniosek jest taki, że najnowsza wersja projektu nie przynosi zapowiadanej wcześniej rewolucji w zakresie ryczałtu i estońskiego CIT. Szczególnie korzystna może okazać się abolicja dotycząca wadliwego przejścia na estoński CIT, ponieważ pozwoli części spółek uniknąć konsekwencji uchybień związanych ze śródrocznym sprawozdaniem finansowym. Jednocześnie przedsiębiorcy planujący wejście w estoński CIT powinni uwzględnić planowane odejście od możliwości przechodzenia na ten model w trakcie roku.

Sprawdź i skorzystaj z kursu podatkowo-księgowego o estońskim CIT https://platforma.ikidp.pl/courses/rachunkowosc-spolek-na-estonskim-cit-z-planem-kont-i-polityka-rachunkowosci/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny