Co z wekslami w dobie KSeF?

Nowa rzeczywistość związana z KSeF rodzi istotne pytanie o rolę klasycznych instrumentów zabezpieczenia wierzytelności, takich jak weksel. Choć cyfryzacja znacząco usprawniła proces dokumentowania zobowiązań, nie wyeliminowała podstawowego problemu, jakim jest ryzyko braku zapłaty oraz systemowej niewypłacalności kontrahentów. Faktura, nawet w systemie KSeF, pozostaje z punktu widzenia kodeksu postępowania cywilnego wyłącznie dokumentem prywatnym. Sama w sobie nie stanowi samodzielnego zabezpieczenia wykonania zobowiązania, nie kreuje stosunku prawnego ani nie jest absolutnym dowodem na wykonanie umowy bez wad.

Połączenie faktury ustrukturyzowanej z zabezpieczeniem wekslowym tworzy szczególnie silną pozycję wierzyciela. KSeF dostarcza niepodważalnych danych dotyczących daty systemowego doręczenia faktury nabywcy, co zamyka dyskusję o momencie jej wymagalności. Natomiast weksel umożliwia szybkie dochodzenie należności w trybie uproszczonym. Taka kombinacja pozwala ograniczyć ryzyko sporów co do samego faktu istnienia długu doręczenia dokumentu księgowego (co wcześniej bywało nagminnie podważane), a jednocześnie zapewnia efektywne narzędzie egzekucyjne.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy mogą wykorzystywać KSeF jako narzędzie dowodowe, a weksel jako instrument dyscyplinujący kontrahenta. Największe znaczenie weksla ujawnia się na etapie postępowania sądowego. Dochodzenie roszczeń wyłącznie na podstawie faktury, nawet tej wystawionej w KSeF, odbywa się najczęściej w postępowaniu upominawczym (chyba że wierzyciel jest w stanie przedstawić pisemną umowę i dowód wykonania świadczenia, otwierając sobie drogę do art. 485 § 2a k.p.c.).

W przypadku wniesienia sprzeciwu bezpłatnego lub niskokosztowego przez dłużnika, nakaz w postępowaniu upominawczym traci moc, a sprawa trafia do standardowego trybu procesowego, który może trwać wiele miesięcy. W przypadku weksla wierzyciel może skorzystać z postępowania nakazowego, które jest znacznie bardziej efektywne i tańsze. Wierzyciel uiszcza przy składaniu pozwu zaledwie 1/4 standardowej opłaty sądowej, a ciężar poniesienia pozostałych 3/4 kosztów spada na dłużnika, który decyduje się złożyć zarzuty od nakazu. Nakaz zapłaty wydawany jest na posiedzeniu niejawnym, bez udziału dłużnika, i już na tym etapie stanowi podstawę do zabezpieczenia roszczenia. Co więcej, na podstawie art. 492 § 3 k.p.c., nakaz zapłaty z weksla staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zapłaty. Umożliwia to wszczęcie egzekucji komorniczej nawet pomimo faktu, że dłużnik wniósł zarzuty do sądu.

Szukasz wzoru umowy na usługi księgowe i kadrowo-płacowe? Sprawdź i skorzystaj https://platforma.ikidp.pl/courses/wzor-umowy-na-uslugi-ksiegowe-i-kadrowo-placowe/

Autor

Redaktor prowadzący

Redaktor naczelny